ارزیابی اثربخشی اقتصادی طرح مدیریت به‌هنگام باغ‌های پسته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، پژوهشکده پسته، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان ایران

2 استادیار، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استادیار، دکترای ترویج و آموزش کشاورزی، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار، دکترای باغبانی، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

نظر به اهمیت پسته به‌عنوان یکی از محصولات مهم باغی کشور و به‌منظور ارتقای سطح دانش فنی و مهارت باغ‎داران، طرح مدیریت به‌هنگام باغ‌های پسته، در قالب سایت‎های جامع الگویی تولیدی- ترویجی و با راهبری معاونت آموزش و ترویج کشاورزی سازمان تات در 13 استان پسته‌خیز کشور به اجرا درآمد. در این بین، بررسی اثرات و پیامدهای اجرای هر فعالیت ترویجی از ابعاد مختلف، به‌ویژه از بعد اقتصادی دارای اهمیت بسیار است. در پژوهش حاضر اثربخشی اقتصادی طرح مدیریت به‌هنگام باغ‌های پسته مورد بررسی قرار گرفت. داده‌های مورد نظر با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخت از 21 کشاورز عضو سایت‎های اصلی، 41 کشاورز عضو واحدهای تابعی و 19 کشاورز غیرعضو در 13 استان پسته‎خیز کشور جمع‎آوری شد. برای تحلیل نتایج از روش تجزیه‎واریانس، بودجه‌بندی جزئی و رگرسیون چندمتغیره استفاده شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که عضویت در سایت‎های الگویی باعث افزایش سودآوری تولید پسته تا حدود دو برابر شده و استفاده از این روش دارای توجیه اقتصادی است. همچنین، کشاورزان عضو واحدهای تابعی نسبت به اعضای سایت‌های اصلی از سودآوری کمتری برخوردار بوده‎اند. این موضوع نشان می‌دهد که استفاده از روش‌های مدرن کشاورزی بایستی به طور کامل صورت گیرد تا بتواند پاسخگو بوده و باعث افزایش سودآوری در این بخش شود. دراین‌خصوص دو موضوع وجود زیرساخت‎های فیزیکی و علمی لازم و تراکم دانش کافی بایستی مورد توجه قرار گیرد.  

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluation of the Economic Effectiveness of the Timely Management Plan for Pistachio Orchards

نویسندگان [English]

  • Mohammad Abdolahi-Ezzatabadi 1
  • Hesamadin Gholami 2
  • Gavad Ghasemi 3
  • Hossein Hokmabadi 4
1 Assistant Professor of Pistachio Research Center, Horticultural Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Rafsanjan, Iran
2 Assistant Professor, Institute of Agricultural Education and Extension, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Institute of Agricultural Education and Extension, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
4 Assistant Professor, Institute of Agricultural Education and Extension, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran
چکیده [English]

Introduction
In many parts of the world, agricultural extension services traditionally provide general recommendations to farmers across large geographical areas such as regions or provinces. Such approaches often overlook the heterogeneous biophysical and socioeconomic conditions that characterize smallholder farming systems. In contrast, site‑specific extension provides recommendations tailored to individual farms or local conditions and can therefore improve productivity more effectively than conventional extension methods. Given the increasing complexity of agricultural challenges, stronger interaction among researchers, extension agents, and farmers—along with active farmer participation in decision‑making—has become essential for achieving farmer‑centered extension and empowerment. In response to the need for both site‑specific extension and participatory approaches, comprehensive production–extension model sites have been established in Iran as an important mechanism for disseminating research findings and promoting the adoption of new agricultural technologies. These model sites are implemented in selected farming, horticultural, livestock, and natural resource units where the Ministry of Agricultural Jihad evaluates, demonstrates, and disseminates technical recommendations and research outputs. Previous evaluations of these sites have largely relied on Kirkpatrick’s four‑level evaluation framework—reaction, learning, behavior, and results. However, most studies have focused primarily on the first three levels, while the final level, particularly economic outcomes, has received comparatively little attention. Nevertheless, the ultimate success of extension programs depends largely on their performance outcomes. From an economic perspective, such initiatives are justifiable only if they lead to improved farm profitability. Therefore, this study evaluates the economic effectiveness of pistachio production–extension model sites by comparing member and non‑member farmers in terms of orchard performance and gross profit.
 

Methodology

Data were collected from all farmers participating in the main production–extension model sites; therefore, a census approach was initially intended. However, only 21 main‑site members agreed to participate in the survey. Additionally, two farmers were randomly selected from the functional sites associated with each main site, resulting in 41 respondents. To balance the number of participants in the main sites, 19 non‑member farmers were also randomly selected. In total, the sample consisted of 81 pistachio farmers. Data for the economic analysis were gathered using a researcher‑designed questionnaire. To ensure content validity, a preliminary version of the questionnaire was reviewed by several faculty members from the Agricultural Research, Education and Extension Organization, and subsequently revised based on their feedback. Reliability and internal consistency were assessed through a pilot test using Cronbach’s alpha, which yielded a coefficient of 0.75, indicating acceptable reliability. First, gross profit per hectare from pistachio production was compared among three groups—main‑site members, functional‑site members, and non‑members—using analysis of variance (ANOVA). Next, the effect of site membership on gross profit was estimated using a production function model. Finally, the partial budgeting method was applied to assess the economic impacts of the comprehensive production–extension model sites in improving the timely management of pistachio orchards. All statistical analyses were conducted using SPSS version 26.
 

Findings

The results indicate that farmers affiliated with the main model sites achieved higher yields per hectare compared with the other groups. This occurred despite the fact that production costs were relatively similar across the three groups, with no statistically significant differences observed. In other words, while farmers incur comparable production costs, those participating in the model sites demonstrate better overall production performance. The findings further reveal that pistachios produced by farmers in the main model sites are generally of higher quality and can therefore be sold at higher market prices. Significant differences were also observed among the three groups regarding annual gross profit per hectare. Farmers in the main model sites recorded the highest gross profit per hectare. In contrast, farmers in the functional sites exhibited the lowest gross profit per hectare, while non‑member farmers ranked between the two groups. Although profitability declined in functional‑site orchards, membership in the main model sites significantly increased profitability. This result suggests that the relatively lower profitability observed in functional pistachio orchards warrants further investigation, whereas properly implemented production–extension model sites have the potential to substantially improve farm profitability. In addition, the results of the partial budgeting analysis indicate that these model sites generate positive economic returns and provide net social benefits.
 

Discussion and Conclusion

This study employed multivariate regression analysis to control for heterogeneity among farmers and to compare pistachio production profitability across three groups: members of main model sites, functional‑site members, and non‑members. The results demonstrate that production–extension model sites can enhance economic profitability and are therefore economically justifiable. Further analysis shows that farmers participating in the main model sites earn higher profits per hectare than non‑members, whereas farmers in functional sites exhibit lower profitability than non‑members. Two main explanations may account for this outcome. First, structural and contextual differences among farmers can reduce the effectiveness of generalized extension recommendations. The regression results highlight substantial heterogeneity among pistachio farmers in three key areas: the use of traditional inputs (such as animal manure and labor), exposure to climate‑related conditions (including geographic location and the quantity and quality of irrigation water), and differences in pistachio varieties. Ignoring these variations may limit the effectiveness of extension programs. Farmers in functional sites may face structural constraints—such as water scarcity and salinity—that must be addressed before implementing recommendations developed for the relatively problem‑free conditions of the main sites. Second, farm profitability depends on the extent and consistency with which farmers adopt extension recommendations. The findings suggest that modern agricultural practices must be implemented comprehensively in order to improve economic performance. Semi‑traditional and semi‑modern farming systems may reduce production efficiency and profitability. In other words, farmers either need to continue using traditional methods or fully adopt modern practices correctly, since partial adoption may lead to suboptimal outcomes and reduced profitability.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic Evaluation
  • Agricultural Extension
  • Pistachio
  • Model Sites

مراجع

اسداله‎پور کوتنانی، علی و خداوردیان، مجیدرضا (1403). ارزشیابی سایت‌های الگویی جامع تولیدی ترویجی در تولید محصول سالم.  فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت آموزش کشاورزی، 69، 125-108. 10.22092/jaear.2024.366701.2028
اصغری لفمجانی، صادق و ایزدی، علی (1400). واکاوی فرصت‎ها و چالش‏های فراروی تولید زعفران در روستاهای دهستان رشتخوار. روستا و توسعه پایدار فضا، 2(2)، 54-33. 10.22077/vssd.2021.4496.1032 
افضلی گروه، امیر، کرمی دهکردی، اسماعیل، قاسمی، جواد و غلامی، حسام‎الدین (1402). شناسایی چالش‌های پیش‎روی برنامه‌های توسعه ظرفیت‌های جوانان روستایی در نظام ترویج کشاورزی ایران.  روستا و توسعه پایدار فضا، 4(3)، 19-1. 10.22077/vssd.2023.5858.1150.
رفیعی، حامد، محمدی، مجید، طاهری ریکنده، عمران و کلهری، صابر (1396). برآورد عوامل مؤثر بر سهم صادرات پسته ایران در بازارهای جهانی با تأکید بر نوسان‏های تولید داخلی. اقتصاد کشاورزی و توسعه، 25(2)، 41-19. 10.30490/aead.2017.59074
سردارشهرکی، علی و علی‌احمدی، ندا (1403). تحلیل موانع زنجیره عرضه زعفران در معیشت روستاییان شهرستان قاینات؛ کاربرد تکنیک تحلیل خاکستری. روستا و توسعه پایدار فضا، 5(3)، 193-172. 10.22077/vssd.2024.7574.1249
سواری، مسلم و نقی‎بیراوند، فاطمه (1430). عوامل اجتماعی و روانشناختی اثرگذار بر بکارگیری عملیات مناسب کشاورزی توسط روستاییان شهرستان خرم آباد. روستا و توسعه پایدار فضا، 5(4)، 136-115. 10.22077/vssd.2024.7375.1237  
سویدی، موراری و کاپلوویتس، مایکل‎دی (1397). آنچه یک مروج کشاورزی باید بداند. ترجمه محمدرضا شاهپسند. تهران: انتشارات اسرار علم.
سیفی، اکرم، میرلطیفی، سید مجید، دهقانی سانیج، حسین و ترابی، منوچهر (1393). تأثیر دور آبیاری بر توزیع رطوبت و شوری در باغ‌های پسته تحت شرایط آبیاری قطره‌ای زیرسطحی (مطالعه موردی: شهرستان سیرجان استان کرمان). آﺑﯿﺎری و زهکشی اﯾﺮان، 4(8)، 799-786.  https://idj.iaid.ir/article_54826.html.
شرافتی، عبدالحمید و اسماعیل‌پور، علی (1398). مدیریت باغات پسته پس از خسارت تگرگ‌زدگی، رفسنجان: پژوهشکده پسته، ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻋﻠﻮم ﺑﺎﻏﺒﺎنی، چاپ اول. https://agrilib.areeo.ac.ir/book_8276.pdf.
شریفی تهرانی، عباس و مهدوی دامغانی، عبدالمجید (1402). بررسی فناوری‌های نوین بوم‌سازگار در کشاورزی و منابع‌طبیعی در ایران. پژوهش‌های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی، 8(1)، 16-1. 10. 2047/SRJASNR.2023.170636
صالحی، ملیحه، عباسی، عنایت، بیژنی، مسعود و شاه‌پسند، محمدرضا (1399). تأثیر کشتزارهای نمونه و الگو در بهینه‌سازی کاربرد نهاده‌های کشاورزی و افزایش عملکرد محصولات غالب در استان همدان. مدیریت آموزش کشاورزی، 53، 76-53. https://doi.org/10.22092/jaear.2021.342572.1716
عبدالهی عزت آبادی، محمد، محمدی محمدآبادی، اکبر، جوانشاه، امان‎اله، صداقت، رضا، سعیدی، عباس، عرب، حسن، دبستانی، علیرضا، محمدی، محمود، اکبری‌پور، اکرم و میرزایی، سعید (1400).  ارزیابی شاخص­های فنی و اقتصادی ایجاد کننده انگیزه پذیرش سیستم آبیاری تحت‌فشار در باغ­های پسته استان کرمان. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، پژوهشکده پسته، 55 صفحه.
عبدالهی عزت‌آبادی، محمد، صداقت، رضا، فربود، فرزاد، میرزایی، سعید و ابارقی، غلامرضا (1390).  بررسی اقتصادی ارتباط بین قیمت و کیفیت در بازار داخلی پسته ایران: مطالعه موردی استان کرمان. گزارش نهایی پروژه تحقیقاتی، موسسه تحقیقات پسته کشور، 40 صفحه.
عزیزی خالخیلی، طاهر، منتی‌زاده، میثم و فلاح حقیقی، نگین (1395). ارائه الگوی کاربردی سنجش اثربخشی آموزش‌های ترویجی. ششمین کنگره ملی علوم ترویج و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی ایران، دانشگاه شیراز، پنجم و ششم آبانماه 1395. https://oiccpress.com/ijamad/article/view/6892.
فلاح، مهدی، شایان‌نژاد، محمد و رحیمیان، محمدحسن (1398). مقایسه آب مصرفی باغات پسته در شرایط شور با نیاز آبی و تبخیر و تعرق واقعی برآورد شده به روش سبال در دشت بهادران در استان یزد. پژوهش آب در کشاورزی، 33(2)، 173-163. 10.22092/jwra.2019.119735
قاسمی، جواد و توکلی، علیرضا (1401). ارزیابی اثربخشی سایت‌های جامع الگویی در طرح احیای اراضی استان‌های خوزستان و ایلام: کاربرد الگوی کریک پاتریک. مطالعات کارآفرینی و توسعه پایدار کشاورزی، 9(1)، 72-51.  10.22069/jead.2022.19990.1579.
قاسمی، جواد، علیپور، حسن و علیزاده، ندا (1401). تحلیل عملکرد محققان در سایت‎های جامع الگویی از دیدگاه کشاورزان (مورد مطالعه: استان‎های البرز، فارس، سیستان و بلوچستان و لرستان). علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 8، 48-35. https://www.iaeej.ir/article_169462.html.
گراوندی، شهپر و رفیعی، فرشته (1400). ارزشیابی اثربخشی سایت‌های الگویی جامع تولیدی-ترویجی کلزاکاران شهرستان دهلران. فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت آموزش کشاورزی، 57 و 58، 130-110. https://doi.org/10.22092/jaear.2022.356097.1854.
لایی، قنبر (1397). چالش‌های مدیریت باغات پسته در ایران، سومین همایش ملی علوم زیستی، دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان، 15 اسفند 1397. https://civilica.com/doc/881299/.
لقمان‎نیا، جاوید، حسنی‎مهر، سیده صدیقه، شهماری‎اردجانی، رفعت،  و اصغری، حسین (1403). اثربخشی اقتصادی آموزش‎های ترویجی در دهستان‌های شهرستان آستارا. روستا و توسعه پایدار فضا، 5(4)، 92-71.   10.22077/vssd.2024.7311.1230
محمدی، یاسر و عواطفی اکمل، فرشته (1400). تحلیل موانع اثربخشی دوره‌های ترویج کشاورزی در استان کرمانشاه. علوم ترویج و آموزش کشاورزی ایران، 17(ویژه‌نامه)، 38-27. 20.1001.1.20081758.1400.17.0.2.6
محمودی، مریم، اسدی، هرمز و صیدزاده، حیدر (1402). بررسی سودآوری اقتصادی دوره‌های آموزشی-ترویجی و عوامل تأثیرگذار بر مشارکت گندمکاران در این دوره‌ها (مورد مطالعه: استان ایلام). روستا و توسعه، 26(3)، 26-1. 10.30490/rvt.2023.360022.1490.
 
References
Abdolahi-Ezzatabadi, M., Mohammadi-Mohammadabadi, A., Javanshah, A., Sedaghat, R., Saidi, A., Arab, H., Dabestani, A. R., Mohammadi-Jorgafki, M., Akbari-Poor, A., & Mirzaie, S. (2021). Evaluation technical and economical indexes creating willingness to accept under pressure irrigation systems in pistachio orchards in Kerman province (Final Report). Pistachio Research Center. [In Persian]
Abdolahi-Ezzatabadi, M., Sedaghat, R., Farbood, F., Mirzaie, S., & Abareghi, G. R. (2011). Economic investigation of price-quality relationship in pistachio domestic market in Iran: A case study of Kerman province (Final Report). Pistachio Research Center. [In Persian]
Afzali Goroh, A., Karamidehkordi, E., Ghasemi, J., & Gholami, H. (2023). Challenges in rural youth capacity development programs within Iran’s agricultural extension system. Quarterly Journal of Village and Space Sustainable Development, 4(3), 1–19. https://doi.org/10.22077/VSSD.2023.5858.1150 [In Persian]
Ajayi, A., & Adeyemi, A. A. (2023). Assessing the effectiveness of agricultural extension services in developing countries. African Journal of Agricultural Economics and Rural Development, 11(8), 1–4. https://internationalscholarsjournals.org/articles/2377772420012023
Akobundu, E., Alwang, J., Essel, A., Norton, W. G., & Tegene, A. (2004). Does extension work? Impacts of a program to assist limited-resource farmers in Virginia. Review of Agricultural Economics, 26(3), 361–372. https://doi.org/10.2307/3700807
Argaw, B., Yehuala, K., & Asichalew, A. (2023). Review on the role of agricultural extension service on increasing farm productivity in Ethiopia. International Journal of Frontiers in Research, 4(2), 14. https://doi.org/10.47747/IJFR.V4I2.1153
Asadollahpour Kotenai, A., & Khodaverdian, M. (2024). Evaluating of the model sites in production of healthy products. Agricultural Education Administration Research, 16(69), 108–125. https://doi.org/10.22092/JAEAR.2024.366701.2028 [In Persian]
Asghari Lafmajani, S., & Izadi, A. (2021). Analysis of opportunities and challenges facing saffron production in Rashtkhar rural villages. Quarterly Journal of Village and Space Sustainable Development, 2(2), 33–54. https://doi.org/10.22077/VSSD.2021.4496.1032 [In Persian]
Azizi-Khalkheili, T., Bijani, M., Shahpasand, M., & Farbod, F. (2017). Effectiveness evaluation of rural extension education programs (the case of sheep breeders in Pasargad Township, Iran). International Journal of Agricultural Management and Development, 7(4), 465–476. https://journals.iau.ir/article_533129_c9eb9ec78fb3d3caf2ad090af20c3f3c.pdf
Azizi-Khalkheili, T., Mentaizadeh, M., & Fallah Haghighi, N. (2016, October 25–26). Providing a practical model to measure the effectiveness of agricultural extension services [Conference presentation]. The Sixth National Congress of Agricultural Extension and Education Sciences and Natural Resources of Iran, Shiraz, Iran. https://oiccpress.com/ijamad/article/view/6892 [In Persian]
Bazrafkan, K., & Alipour, H. (2024). A comparative analysis of models for assessing the effectiveness of agricultural training courses. Iran Agricultural Research, 43(2), 64–74. https://doi.org/10.22099/IAR.2025.51602.1645
Djuraeva, M., Bobojonov, I., Kuhn, L., & Glauben, T. (2023). The impact of agricultural extension type and form on technical efficiency under transition: An empirical assessment of wheat production in Uzbekistan. Economic Analysis and Policy, 77, 203–221. https://doi.org/10.1016/j.eap.2022.11.008
Fallah, M., Shayannejad, M., & Rahimian, M. H. (2019). Comparison of water use in pistachio orchards under saline conditions with water requirement and actual evapotranspiration estimated by SEBAL method in Bahadoran plain in Yazd province. Journal of Water Research in Agriculture (Soil and Water Sci.), 33(2), 163–173. https://doi.org/10.22092/JWRA.2019.119735 [In Persian]
Feder, G., Murgai, R., & Quizon, J. B. (2004). The acquisition and diffusion of knowledge: The case of pest management training in farmer field schools, Indonesia. Journal of Agricultural Economics, 55(2), 221–243. https://doi.org/10.1111/j.1477-9552.2004.tb00094.x
Fofana, B., Halos-Kim, L., Akeredolu, M., Okiror, A., Sima, K., Naibakelao, D., Oluoch, M., & Iseki, F. (2020). Innovative agricultural extension value chain-based models for smallholder African farmers. Frontiers of Agricultural Science and Engineering, 7(4), 418–426. https://doi.org/10.15302/J-FASE-2020358
Garb, Y., & Friedlander, L. (2014). From transfer to translation: Using systemic undertakings of technology to understand drip irrigation uptake. Agricultural Systems, 128, 13–24. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2014.04.003
Gebrehiwot, K. G. (2017). The impact of agricultural extension on farmers’ technical efficiencies in Ethiopia: A stochastic production frontier approach. South African Journal of Economic and Management Sciences, 20(1), Article 1349. https://doi.org/10.4102/sajems.v20i1.1349
Geravandi, S., & Rafie, F. (2021). Evaluating the effectiveness comprehensive model sites in Dehloran, Ilam (case study: rapeseed). Agricultural Education Administration Research, 13(57), 110–130. https://doi.org/10.22092/jaear.2022.356097.1854 [In Persian]
Ghasemi, J., & Tavakoli, A. (2022). Evaluation of the effectiveness of model sites in land reclamation project in Khuzestan and Ilam provinces: The use of Kirkpatrick model. Journal of Studies in Entrepreneurship and Sustainable Agricultural Development, 9(1), 51–72. https://doi.org/10.22069/JEAD.2022.19990.1579 [In Persian]
Ghasemi, J., Alipour, H., & Alizadeh, N. (2022). Analyzing the performance of researchers in model sites as perceived by farmers (case study: Alborz, Fars, Sistan and Baluchestan provinces). Iran Agricultural Extension and Education Journal, 8, 35–48. https://www.iaeej.ir/article_169462.html [In Persian]
Kirkpatrick, D. L., & Kirkpatrick, J. D. (2007). Implementing the four levels: A practical guide for effective evaluation of training programs. Berrett-Koehler Publishers.
Laei, G. (2018, March 6). Challenges of pistachio orchard management in Iran [Conference presentation]. Third National Conference on Biological Sciences, Damghan, Iran. https://civilica.com/doc/881299/ [In Persian]
Lampach, N., Van Phu, N., & To The, N. (2021). The effect of agricultural extension programs on technical efficiency of crop farms in low and middle-income countries (SSRN Scholarly Paper No. 3208034). https://doi.org/10.2139/ssrn.3208034
Lapple, D., Hennessy, T., & Newman, C. (2013). Quantifying the economic return to participatory extension programs in Ireland: An endogenous switching regression analysis. Journal of Agricultural Economics, 64(2), 467–482. https://doi.org/10.1111/1477-9552.12000
Loghmannia, J., Hasanimehr, S. S., Shahmari Ardejani, R., & Asghari, H. (2024). Economic effectiveness of extended training in rural area of Astara county. Quarterly Journal of Village and Space Sustainable Development, 5(4), 71–92. https://doi.org/10.22077/VSSD.2024.7311.1230 [In Persian]
Mahmoodi, M., Asadi, H., & Seidzadeh, H. (2023). Investigating the economic profitability educational-extension courses and factors affecting the participation of wheat farmers in these courses (case study: Ilam province). Village and Development, 26(3), 1–26. https://doi.org/10.30490/rvt.2023.360022.1490 [In Persian]
Mohammadi, Y., & Avatefi Akmal, F. (2021). Analysis of the barriers to effectiveness of agricultural extension courses in Kermanshah province. Iran Agricultural Extension and Education Journal, 17(Special Issue), 27–38. https://dorl.net/dor/20.1001.1.20081758.1400.17.0.2.6 [In Persian]
Oyinbo, O., Chamberlin, J., Abdoulaye, T., & Maertens, M. (2022). Digital extension, price risk, and farm performance: Experimental evidence from Nigeria. American Journal of Agricultural Economics, 104(2), 831–852. https://doi.org/10.1111/ajae.12242
Oyinbo, O., Chamberlin, J., Vanlauwe, B., Vranken, L., Alpha Kamara, Y., Craufurd, P., & Maertens, M. (2019). Farmers’ preferences for high-input agriculture supported by site-specific extension services: Evidence from a choice experiment in Nigeria. Agricultural Systems, 173, 12–26. https://doi.org/10.1016/j.agsy.2019.02.003
Rafie, H., Mohammadi, M., Taheri Rikandeh, O., & Kalhori, S. (2017). Estimating the factors affecting the share of Iranian pistachio exports in global markets with emphasis on domestic production fluctuations. Agricultural Economics and Development, 25(2), 19–41. https://doi.org/10.30490/AEAD.2017.59074 [In Persian]
Raji, E., Ijomah, T., & Eyieyien, O. (2024). Improving agricultural practices and productivity through extension services and innovative training programs. International Journal of Applied Research in Social Sciences, 6(7), 1297–1309. https://doi.org/10.51594/ijarss.v6i7.1267
Rivera, W. M., & Schram, S. G. (2022). Agricultural extension worldwide: Issues, practices and emerging priorities. Routledge Revivals.
Rokhani, R., Asrofi, A., Adi, A., Khasan, A., & Rondhi, M. (2021). The effect of agricultural extension access on the performance of smallholder sugarcane farmers in Indonesia. AGRARIS: Journal of Agribusiness and Rural Development Research, 7(2), 142–159. https://doi.org/10.18196/agraris.v7i2.11224
Sadat, A., Shinwari, S., & Salihi, M. S. (2024). The role of agricultural extension in agricultural development and its barriers. Journal of Natural Sciences, 7(Special Issue), 261–282. https://doi.org/10.62810/jns.v7iSpecial.Issue.100
Salehi, M., Abbasi, E., Bijani, M., & Shahpasand, M. R. (2020). The impact of agricultural extension site approach on optimizing agricultural input consumption and increasing the yield of dominant products in Hamedan province, Iran. Agricultural Education Administration Research, 12(53), 53–76. https://doi.org/10.22092/jaear.2021.342572.1716 [In Persian]
Salehi, M., Abbasi, E., Bijani, M., & Shahpasand, M. R. (2021). Evaluation of agricultural extension model sites approach in Iran. Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences, 20(8), 506–518. https://doi.org/10.1016/j.jssas.2021.06.002
Sardar Shahraki, A., & Ali Ahmadi, N. (2024). Analysis of obstacles in the supply chain of saffron in the livelihood of villagers in Qaynat County; Application of Gray Analysis Technique (GRA). Quarterly Journal of Village and Space Sustainable Development, 5(3), 172–193. https://doi.org/10.22077/VSSD.2024.7574.1249 [In Persian]
Savari, M., & Naghibiranvand, F. (2025). Social and psychological factors affecting the use of appropriate agricultural operations in Khoramabad County. Quarterly Journal of Village and Space Sustainable Development, 5(4), 115–136. https://doi.org/10.22077/VSSD.2024.7375.1237 [In Persian]
Seifi, A., Mirlatifi, S. M., Dehghanisanij, H., & Torabi, M. (2014). The impact of irrigation frequency on moisture and salinity distributions under subsurface drip irrigation (SDI) of pistachio orchards. Iranian Irrigation and Drainage Journal, 4(8), 786–799. https://idj.iaid.ir/article_54826.html [In Persian]
Shahpasand, M. R. (2020). Model sites: A new direction towards cooperation among extension agents, field experts, researchers, and farmers. Journal of Agricultural Science and Technology, 22(1), 81–94. https://dorl.net/dor/20.1001.1.16807073.2020.22.1.5.1
Sharifi, A., & Mahdavi Damghani, A. (2023). Evaluation modern eco-based technologies application in the agriculture and natural resource management of Iran. Strategic Research Journal of Agricultural Sciences and Natural Resources, 8(1), 1–16. https://doi.org/10.22047/SRJASNR.2023.170636 [In Persian]
Sherafati, A., & Esmailpour, A. (2020). Pistachio orchard management for hailstone damage. Pistachio Research Center, Horticultural Sciences Research Institute. https://agrilib.areeo.ac.ir/book_8276.pdf [In Persian]
Shokati Amghani, M., Mojtahedi, M., & Savari, M. (2023). An economic effect assessment of extension services of Agricultural Extension Model Sites for the irrigated wheat production in Iran. Scientific Reports, 13, Article 17235. https://doi.org/10.1038/s41598-023-44290-5
Soliman, T., Mourits, M. C. M., Oude Lansink, A., & van der Werf, W. (2010). Economic impact assessment in pest risk analysis. Crop Protection, 29(6), 517–524. https://doi.org/10.1016/j.cropro.2009.12.014
Sumo, T. V., Ritho, C., & Irungu, P. (2023). Effect of farmer socio-economic characteristics on extension services demand and its intensity of use in post-conflict Liberia. Heliyon, 9(1), e12268. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e12268
Suvedi, M., & Kaplowitz, M. D. (2018). What every extension worker should know: Core competency handbook (M. R. Shahpasand, Trans.). Asrar Elm Publication. [In Persian]
Taylor, M., & Bhasme, S. (2018). Model farmers, extension networks and the politics of agricultural knowledge transfer. Journal of Rural Studies, 64, 1–10. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2018.09.015
Venot, J., Zwarteveen, M., Kuper, M., Boesveld, H., Bossenbroek, L., Van Der Kooij, S., Wanvoeke, J., Errahj, M., De Fraiture, C., & Verma, S. (2014). Beyond the promises of technology: A review of the discourses and actors who make drip irrigation. Irrigation and Drainage, 63(2), 186–194. https://doi.org/10.1002/ird.1839
روستا و توسعه پایدار فضا
دوره 7، شماره 1 - شماره پیاپی 25
اردیبهشت 1405
صفحه 213-235

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 16 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری: 15 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش: 24 مهر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار