دانشگاه بیرجند روستا و توسعه پایدار فضا 2717-350X 6 4 2025 12 22 Assessing the feasibility of establishing agricultural processing industries with an emphasis on economic efficiency and regional capacity(Case study: Central District of Bandar-e Gaz County) سنجش قابلیت استقرار صنایع تبدیلی کشاورزی با تأکید بر کارایی اقتصادی و ظرفیت منطقه‌ای (مطالعه موردی: بخش مرکزی بندرگز) 95 112 3687 10.22077/vssd.2025.9455.1313 FA سیروس قنبری دانشیار گروه جغرافیا وبرنامه ریزی روستایی،دانشکده جغرافیا وبرنامه ریزی محیطی،دانشگاه سیستان وبلوچستان،زاهدان،ایران. مهدی نادریان فر عضو غیر هیئت علمی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی سیستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زابل. ایران. Journal Article 2025 05 22 <strong>1. Introduction</strong> According to Article 84 of Iran's Fourth Five-Year Development Plan Law, emphasis has been placed on supporting the expansion of agro-processing and complementary agricultural industries. Therefore, investment in these industries, by creating job opportunities and employing surplus agricultural labor, along with enhancing education and skills, provides a favorable foundation for rural development (Karshenas & Colleagues, 2017). Undoubtedly, establishing agro-processing industries in the rural districts: To what extent do the capacities and potentials of the agricultural sector in the central rural districts of Bandar-e-Gaz enable the establishment of agro-processing industries? What is the impact of agro-processing industries on economic efficiency, including income, employment, and labor productivity in the region? Based on regional capacities, which villages in the central rural districts of Bandar-e-Gaz should be prioritized for establishing agro-processing industries?   <strong> Methodology</strong> This applied research follows a descriptive-analytical approach, aiming to assess the agricultural potentials of the Eastern and Western Anzan rural districts of Bandar-e-Gaz County, and the feasibility of establishing agro-processing industries and their economic effects, particularly on employment and rural income. Data were collected through both library and field methods. In the field section, a researcher-made questionnaire, expert interviews, and direct observation were used for data collection. <strong> </strong> <strong> Findings</strong> According to the results, the villages of East Gaz (C_i^ = 0.71), West Gaz (C_i^ = 0.68), and Karkandeh (C_i^ = 0.32) exhibited the highest C_i^ index values, indicating their strong suitability for agro-processing industry investment and development. These scores reflect significant agricultural capacity, robust infrastructure, and notable economic potential. Conversely, villages like Ebrahimabad (C_i^ = 0.10) and Kuh Sahara (C_i^ = 0.15) showed lower C_i^ values, suggesting limited feasibility for indu.   <strong> Discussion and Conclusion</strong> The study's findings indicate that despite abundant natural resources, a capable labor force, and favorable climate conditions, the region's agricultural sector has yet to realize its full potential in driving regional development due to structural challenges and performance inefficiencies. The targeted establishment of agro-processing industries can serve as an effective tool for enhancing productivity, creating sustainable employment, reducing product waste, and ultimately improving rural livelihoods. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ظرفیت‌ها و تعیین اولویت‌های استقرار صنایع تبدیلی کشاورزی در دهستان‌های انزان شرقی و انزان غربی بخش مرکزی شهرستان بندرگز انجام شده است. با توجه به محدودیت بهره‌برداری اقتصادی از تولیدات زراعی و باغی، توسعه صنایع تبدیلی به عنوان راهکاری مؤثر در افزایش ارزش افزوده محصولات، ایجاد اشتغال و ارتقاء درآمد روستاییان مطرح است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و گردآوری داده‌ها به صورت میدانی و کتابخانه‌ای بوده و حجم نمونه 300 سرپرست خانوار با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شد. تحلیل داده‌ها با آزمون t تک‌نمونه‌ای، ضرایب همبستگی پیرسون، رگرسیون و مدل تصمیم‌گیری TOPSIS انجام گردید. یافته‌ها نشان داد منطقه از ظرفیت‌های مناسبی در منابع طبیعی، نیروی کار، زیرساخت‌ها و بازار برخوردار است که ظرفیت‌سنجی استقرار صنایع تبدیلی را تقویت می‌کند. استقرار این صنایع موجب افزایش درآمد خانوارها، کاهش نرخ بیکاری و بهبود بهره‌وری نیروی کار می‌شود. همچنین بر اساس نتایج حاصل از مدل TOPSIS، روستاهای گز شرقی، گز غربی و کارکنده به‌ترتیب با ضرایب 71/0، 68/0 و 32/0 در رتبه‌های اول تا سوم از نظر قابلیت استقرار صنایع تبدیلی کشاورزی قرار دارند. این رتبه‌بندی می‌تواند مبنای مناسبی برای تدوین برنامه‌های توسعه پایدار در منطقه باشد. یافته‌های پژوهش همچنین بر لزوم سرمایه‌گذاری هدفمند در حوزه صنایع تبدیلی تأکید دارند؛ اقدامی که می‌تواند نقش مؤثری در بهبود شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی روستاهای منطقه ایفا کند. https://vssd.birjand.ac.ir/article_3687_78be8f4f4a83bcebfeb2f5862969fb4a.pdf